Voorwoord Dagvoorzitter
Mr. Dr. G.J. van Norden
Zowel in de Europese Unie als in landen daarbuiten valt een verschuiving van directe naar indirecte belastingen waar te nemen. Deze verschuiving kan worden verklaard door de relatieve efficiency van verbruiksbelastingen. Verbruik vormt immers een bredere en stabielere grondslag dan winsten en inkomsten. Dankzij de bredere grondslag kunnen de tarieven lager blijven, waardoor de verstorende effecten van belastingheffing worden beperkt, hetgeen gunstig is voor de groei en de werkgelegenheid.
Het thema ‘Verschuiving van directe naar indirecte belastingen’ is dan ook een actueel thema. Bovendien slaat het thema een brug tussen twee gebieden binnen de fiscaliteit die wellicht veel dichter bij elkaar liggen dan menigeen vermoedt. Het is daarom fraai dat de congrescommissie van T.F.V. De Smeetskring dit thema heeft gekozen voor het congres van 2011.
Diverse studies naar herziening van belastingstelsels laten zien dat de belastingmix kan worden verbeterd door een verschuiving van directe naar indirecte belastingen. In Nederland heeft de Studiecommissie Belastingstelsel onder leiding van professor Van Weeghel aldus geadviseerd in haar rapport ‘Continuïteit en Vernieuwing’. In het Verenigd Koninkrijk wijst de invloedrijke Mirrlees Review in dezelfde richting. Ook in het vorig jaar verschenen Groenboek ovear de toekomst van de btw wijst de Europese Commissie op deze ontwikkeling. Getuige het Groenboek valt er aan de huidige Europese btw echter nog wel het nodige te verbeteren. Ook in internationaal verband wordt hard gewerkt aan de aansluiting van diverse stelsels van verbruiksbelastingen. Zo is de OESO momenteel bezig om zogenoemde VAT/GST Guidelines op te stellen om dubbele heffing en niet-heffing van verbruiksbelastingen te voorkomen. De verschuiving van directe naar indirecte belastingen beperkt zich overigens niet tot de traditionele verbruiksbelastingen, zoals de btw, GST (goods and services tax) en sales tax. De opkomst van de zogenoemde ‘green taxes’ vormt hierbij een belangrijk onderdeel .
Zowel belastingplichtigen als de overheid en hun adviseurs zullen op deze ontwikkelingen moeten inspelen. Dit geldt voor de hele fiscaliteit, dus voor specialisten in de indirecte én in de directe belastingen.
Gedurende het congres zult u een reis maken langs de diverse havens die de verschuiving van directe naar indirecte belastingen kenmerkt. De reis zal zich niet tot de Europese wateren beperken, maar zal zich ook uitstrekken naar exotische gebieden daarbuiten. De congrescommissie is in staat geweest kundige en enthousiaste schippers te charteren om deze reis zo comfortabel en uitdagend mogelijk te maken. Een mix van ervaring en ‘jeugdig’ enthousiasme staat hiervoor garant. Namens allen wens ik u een mooie en interessante dag toe!
Gert-Jan van Norden